Kleuren

DSC06924

 

Het kerkelijk jaar in kleur

Kleur is een belangrijk en opvallend expressiemiddel. Kleur werkt sterk op ons gevoel, het kan afstoten, opwekken of juist boeiend zijn. Kleur geeft in alle opzichten ‘kleur’ aan ons leven. In elke religie speelt kleur een een min of meer belangrijke rol. Kleur maakt veelal direct duidelijk wat er bedoelt wordt met een symbolische schikking. Ook neutrale kleuren, zoals grijs, zwart, zilver, zandkleur en groen zijn belangrijk in een schikking, zij brengen rust en harmonie in het geheel. Een teveel aan verschillende kleuren doet het effect van de schikking teniet, het geeft een rommelige indruk. Denk ook aan de kleuren in de omgeving van de schikking, goed combineren vereist als eerste het bewust worden van het  effect welke kleuren uitoefenen. In grote ruimten is het belangrijk dat er vooral veel van eenzelfde kleur gebruikt wordt, anders valt het geheel weg.

Kleuren door het kerkelijk jaar heen:

Advent paars
3e zondag advent roze
1e kerstdag wit
2e kerstdag wit of rood
Epifanie wit
Doop van de Heer wit of groen
Zondagen na Epifanie groen
Veertigdagentijd paars
4e zondag veertigdagentijd roze
Palmzondag rood of paars
Witte Donderdag wit
Goede Vrijdag rood, paars of zwart
Stille zaterdag verandering naar wit
Pasen wit
Paastijd wit
Hemelvaart wit
Pinksteren rood
Zondagen na Pinksteren groen

 

Bijzondere dagen:

Bij bijzondere dagen kan van de gebruikelijke kleuren worden afgeweken. In het algemeen gelden voor bijzondere dagen de volgende kleuren:

Feesten van de Heer    wit of goud
Quartertemperdagen    paars
Mariafeesten    wit of blauw
Gedachtenis aan martelaren    rood
Feestdagen van heiligen    wit
Doop    wit
Belijdenis, vormsel    rood of wit
Bevestiging ambtsdragers    rood
Huwelijk    wit of rood
Uitvaart    paars, wit, groen, zwart

 

 De symboliek van de kleuren afzonderlijk zijn:

  • Blauw: Goddelijkheid, oneindigheid, onschuld: het is de kleur van de hemel. Blauw wordt ook beschouwd als de kleur van de trouw en is in het Westen een Mariakleur.
  • Bruin: Armoede, nederigheid: de kleur van de aarde.
  • Geel: Licht, luister, glorie: de kleur van de zon;  Afgunst, verraad: Judas wordt met een gele kleur afgebeeld.
  • Goud: Goddelijkheid, rijkdom: Een kostbaar edelmetaal werd de kleur van het goddelijke en van rijkdom. Op afbeeldingen krijgen aan God toegewijde mensen, zoals heiligen, een goudkleurige stralenkrans of aureool(nimbus) rond hun hoofd.
  • Grijs: Wereldverzaking: het is een kleur die door vele religieuzen gedragen wordt.
  • Groen: Hoop, groei, leven en toekomst: Groen is de kleur van het blad en het gras. ‘God zal komen met groene eeuwigheid’, Gezang 288:1 uit het Liedboek voor de kerken. In de bijbel wordt God vergeleken met een altijd groene cipres, Hos. 14:9. Groen is als kleur van de hoop in gebruik voor de zondagen door het jaar. Het groen verwijst naar het leven, of zoals geformuleerd in de geloofsbelijdenis: ‘Ik geloof in de heilige Geest, die Heer is en het leven geeft’.
  • Paars: Rouw, boete en ingetogenheid: Daarom in gebruik oa. in de advent periode, de veertigdagentijd en soms bij een uitvaart.
  • Purper: Gezag, koninklijkheid: purper is de kleur van de mantels van de koningen in de Bijbel en van pausen en bisschoppen. ‘Met een purperblauw kleed bedekken ze de luchter’, Num. 4:7-9
  • Rood: Liefde, lijden en offer: Rood verwijst als kleur van het vuur naar de brandende liefde van de heilige Geest op het Pinksterfeest. Als kleur van bloed naar martelaarschap en lijden, maar ook  naar liefde die zichzelf offert. Maar ook bij andere gebeurtenissen in de kerk waarbij de rol van de Geest van betekenis is, bijvoorbeeld bij de bevestiging van ambtsdragers. Ook bij een huwelijksinzegening kan voor rood worden gekozen.

 

DSC06530webklein

 

  • Roze: Licht dat doorbreekt: deze kleur wordt gebruikt op de derde zondag van advent, en de vierde van de veertigdagentijd. Op deze zondag breekt het licht van het komende feest reeds door en veranderd paars in roze.
  • Wit: Vreugde, feest, waarheid, reinheid: het is de kleur van sneeuw die ongereptheid en zuiverheid oproept. De kleding van de meeste religieuzen bevat wit, vaak als onderkleed. Wit is de liturgische kleur voor grote feesten zoals, Kerstmis, Epifanie, Pasen en de Paastijd. Wit wordt ook gebruikt bij de doop, het huwelijk en soms bij de uitvaart.
  • Zilver: Reinheid en zuiverheid: zilver kan wit vervangen.
  • Zwart: Duisternis, diepste rouw, wereldverzaking: er is geen licht meer. Veel religieuzen dragen als teken van nederigheid en wereldverzaking als bovenkleed zwart. Soms wordt zwart gebruikt als liturgische kleur op Goede Vrijdag.

 

 

 

 

 

 

.